Impela, uma unezinja ekhaya noma uke waba nazo, uzobe ubonile ukuthi zibonakala zazi kahle ukuthi kufanele zidle ngasiphi isikhathi, zihambe zihambe noma zibingelele umnikazi wazo emnyango. Ngisho nasendabeni yenja yami ye-Basset Hound, yayazi kahle uma kuwusuku lwayo lokugeza njalo emasontweni amabili futhi yayicasha ngaphansi kombhede amahora amaningi ukuze ikugweme.
Izinja, kusukela zisencane kakhulu, Bajwayela uhlelo nenqubo yansuku zonke. Bayakwazi ukubona amaphethini ngokusekelwe emisebenzini ephindaphindayo, njengokufika komnikazi wabo noma izikhathi zokudla. Konke lokhu kusiholela ekuzibuzeni: ingabe izinja zinomqondo wesikhathi? Bakubona kanjani? Lesi sihloko sikhuluma ngalesi sihloko esithakazelisayo ngokuningiliziwe ngokusekelwe ocwaningweni kanye nesayensi ngemuva kokuqonda kwaso okungavamile.
Ingabe izinja ziyasiqonda ngempela isikhathi?
Kubantu, isikhathi silinganiswa ngamathuluzi afana namawashi namakhalenda. Sihlela izimpilo zethu ngo amahora, izinsuku namaviki, kodwa lokhu ukwakhiwa komuntu kuphela. Izinja aziwuqondi lo mqondo ongacacile; Nokho, banezindlela ezibambekayo nezisebenza kahle zokuhumusha ukuhamba kwesikhathi.
Ngokwesayensi, izinja zithembele isigqi sebhayoloji, eyaziwa ngokuthi izigqi ze-circadian, ezilawula imisebenzi efana nokulala, ukudla kanye nokusebenza komzimba. Lezi zigqi zithonywa kakhulu izici zemvelo, njengokukhanya nezinga lokushisa.
Iqhaza lewashi lebhayoloji ezinjeni
Iwashi lezinto eziphilayo, elikhona kuzo zonke izinto eziphilayo, livumela izinja ukuba zilinganise ukuhamba kwesikhathi ngezinqubo zangaphakathi. Lo mshini uvumelaniswa ne- ukushintsha ukukhanya emini. Ekuseni, iwashi langaphakathi lezinja likhipha i-cortisol, lizivumela ukuthi zisebenze kakhulu. Ebusuku, ukukhiqizwa kwe-melatonin kuyanda ukuze kuthuthukiswe ukuphumula.
Ngabe izigqi ze-circadian zinethonya kanjani?
Izigqi ze-Circadian azigcini nje ngokulawula imisebenzi eyisisekelo, kodwa futhi zikusiza ukuthi uhlobanise izikhathi ezithile zosuku nemisebenzi ethile. Isibonelo, uma sipha inja yethu ngesikhathi esifanayo nsuku zonke, umzimba wakho uzozijwayeza ngokwebhayoloji ukulindela ukudla ngaleso sikhathi.
Ukubona isikhathi ngephunga

Iphunga umuzwa othuthuke kakhulu wezinja futhi udlala indima ebalulekile ekuboneni kwazo isikhathi. Ucwaningo lwakamuva lubonise ukuthi izinja ziyakwazi ukubona ukwehla kancane kancane kwephunga elithile endaweni. Isibonelo, iphunga lomnikazi wazo ekhaya lishabalala kancane kancane uma bengekho, futhi izinja zihlobanisa lolu shintsho nokuba seduze kokubuya komnikazi wazo.
Kuyamangaza ukuthi bawusebenzisa kanjani lo mqondo ukuze balinganise isikhathi ngokuphumelelayo, into thina bantu esingenakuyenza.
Umjikelezo nomthelela wawo ekuboneni isikhathi
Izinja ziyizilwane ezivamile futhi zizizwa zivikeleke kakhulu lapho izimpilo zazo zilandela iphethini ebikezelwayo. Ngokuphinda imisebenzi efana nokuhamba, ukudla, nemidlalo ngezikhathi ezifanayo, lokhu kuziphatha okungaguquki kusiza izinja ukuthi lindela ukuthi kuzokwenzekani maduzane.
Kwenzekani uma sephula isimiso?
Ukushintsha okungazelelwe kwesimiso kungadida izinja futhi kubangele ukukhathazeka. Ngokwesibonelo, uma ngokuvamile sihamba ngazo ebusuku futhi ngelinye ilanga singazihambisi, zingase zingaphumuli noma ziziphathe ngendlela elimazayo. Yingakho kubalulekile ukugcina isimiso esihlelekile ukuze ube nempilo enhle ngokomzwelo.
Ingabe izinja zizizwa ngendlela ehlukile ukungabikho kwethu?
Esinye isici esibalulekile ukuthi izinja zibhekana kanjani nesizungu. Ukungabi khona imizuzu emihlanu akufani nokungabi khona amahora ambalwa. Izinja ziyakwazi ukubona lo mehluko ngenxa yekhono lazo lokulinganisa isikhathi nomuzwa wazo wokuhogela kanye nesigqi sazo sebhayoloji.
Uma inja ishiywe yodwa isikhathi eside, ingakhula ukukhathazeka ngokwehlukana, ukuphazamiseka okuthinta kabi ukuziphatha nempilo yakho. Ukuze unciphise lokhu kukhathazeka, kunconywa ukuhamba amathoyizi noma imivuzo ukuze bahlale bematasatasa.
Inkumbulo ehlangene ezinjeni
Inkumbulo yezinja ngokuyinhloko ihlanganisa, okusho ukuthi zikhumbula okuhlangenwe nakho okusekelwe ekuxhumaneni nezisusa ezithile. Ngokwesibonelo, bangase bahlobanise umsindo wezihluthulelo zethu nokuphuma kwethu ekhaya noma umsindo wepuleti nesikhathi sokudla.
Nakuba bengenayo inkumbulo yesiqephu njengeyethu, ebavumela ukuba bakhumbule izehlakalo ezedlule ngokuningiliziwe, banayo Bayakwazi ukufunda amaphethini futhi senze ngokufanele.
Ingabe izinja ziphupha ngesikhathi esidlule?
Ucwaningo lukhombisile lokho izinja ziyaphupha, futhi okuqukethwe amaphupho akho ngokuvamile kuhlobene nezinto zakamuva. Lokhu kuqinisa umqondo wokuthi banombono othile wesikhathi esedlule ngenkumbulo yabo ehlangene.
Izinja ziyakwazi ukusimangaza ngendlela ezibona ngayo umhlaba. Nakuba bengasitholi isikhathi njengabantu, izindlela zabo eziyingqayizivele, njengokusebenzisa iphunga, isigqi sebhayoloji kanye nenkumbulo ehlangene, zibavumela ukuba baphile ukuphila okuhlelekile futhi bazivumelanise ngokuphelele nezinqubo zethu.